Glælogn – hlaðvarp um norræn fræði

Grænland var numið af norrænu fólki á seinni hluta 10. aldar. Ályktanir um viðarskort á Grænlandi á miðöldum eru hluti af hugmyndum manna um óhagstæð náttúruskilyrði sem leiddu til endaloka norrænu byggðanna þar.
Þær hugmyndir byggja hins vegar ekki á rannsóknum á viðarnotkun, eingöngu ályktunum sem dregnar hafa verið út frá rituðum heimildum og nútímaaðstæðum. Lísabet Guðmundsdóttir fornleifafræðingur hefur rannsakað málið ofan í kjölinn. Í dag spjöllum við um Grænland á miðöldum.

Greinar sem rætt er um í þættinum:
Aðalheiður Guðmundsdóttir, „Um myrkur sem mæðir og sögur sem græða,“ Ritið 2025:2, 35–60.
Andrea Maraschi, „Medieval Iceland: Changelings on the Margins,“ The Exeter Companion to Changeling Lore: The West Eurasian and Mediterranean Tradition (Exeter: University of Exeter Press, 2026), 78–91.

Það getur verið mikil kúnst að rekja uppruna og sögu handrita. Við spjöllum við Halldóru Kristinsdóttur, sérfræðing hjá Landsbókasafni Íslands – Háskólabókasafni, um uppgötvun sem hún gerði þegar tvö handrit sem höfðu verið aðskilin voru sameinuð á tölvuskjá.
 

Greinar sem rætt er um í þættinum:
Philip Lavender, „Skjaldar þáttr Danakonungs: A Lost Fornaldar saga?“, Opuscula – Bibliotheka Arnamagnæana XVI:2016, 89-103.
Philip Lavender, „Sailing and Sinking in the Sea of forgery: The Tradition of Fake Sagas in Seventeenth and Eigteenth Century Sweden and Denmark“, Faking it! The Performance of Forgery in Late Medieval and Early Modern Culture (Brill, 2022), 263-295.

Við spjöllum við Hauk Þorgeirsson miðaldafræðing um lífsviðhorf og gildi höfðingja víkingaaldar eins og þau birtast í dróttkvæðum.

Greinar sem rætt er um í þættinum:
Judy Quinn: “Liquid Knowledge: Traditional Conceptualisations of Learning in Eddic Poetry,” Along the Oral-Written Continuum: Types of Texts, Relations and their Implications (Brepols, 2010), 183–226.
Ann Sheffield: “Men Who Brew: Masculinity and the Production of Drink in Medieval Icelandic Literature,” Scandinavian Studies 2023:1, 85–107.

Bak við luktar dyr í Eddu leynist sannkallaður fjársjóður: íslensku handritin. Vitnisburður um horfna veröld, heill heimur í orðum.
Í dag tökum við tali Svanhildi Óskarsdóttur, rannsóknarprófessor við Árnastofnun, sem segir okkur frá lítilli bók sem ferðaðist eftir krókaleiðum alla leið frá Breiðafirði til Manchester á Englandi.

Bókin sem rætt er um í þættinum:
Þórgunnur Snædal, Rúnir á Íslandi (Stofnun Árna Magnússonar, 2024).

Greinar sem rætt er um í þættinum:
Jan Alexander van Nahl: “When Darkness Rises: On the Narrative Psychology of Darkness and Night in the Sagas of Icelanders,” Saga-Book 2024, 33–58.
Miriam Mayburd: “It was a Dark and Stormy Night: Haunted Saga Homesteads, Climate Fluctuations, and the Vulnerable Self,” Paranormal Encounters in Iceland 1150–1400 (Medieval Institute Publications, 2020), 21–38.

Greinar sem rætt er um í þættinum:
Carolyne Larrington, “Eddic Poetry – A Case Study: Sólarljóð,” A Critical Companion to Old Norse Literary Genre (Boydell & Brewer, 2020), 245–258.
Pete Sandberg: “Dis-embodied cognition and sensory perception in Sólarljóð,” Sensory Perception in the Medieval West (Brepols, 2016), 195–206.